Nie wiadomo na pewno jakie jest pochodzenie nazwy Polska. Według najbardziej
rozpowszechnionej teorii nazwa ta wywodzi się od plemienia Polan,
zamieszkującego tereny obecnej Wielkopolski. Słowo Polanie szeroko przyjęta
teoria wywodzi od słowa pole, gdyż przypuszcza się, że głównym zajęciem
plemienia Polan była uprawa roli lub dlatego, że po prostu żyli na
niezalesionych terenach, w odróżnieniu od innych plemion np. Wiślan czy
Mazowszan, zamieszkujących tereny lesiste (taką opozycję LAS-POLE [step]
spotykamy u wschodnich Polan i ich sąsiadów Drzewian). Niektórzy lingwiści
twierdzą, że być może jest to związane z pierwotną formą organizacji plemiennej
– opola, będącego pewną odmianą ludowładztwa z obieralnym władcą, wspólną
własnością ziemi i rodem jako podstawą społeczną. Według mniej popularnej
teorii, nazwa Polanie wywodzi się od słowa plemię – współplemiennik, człowiek
związany więzami krwi, mający te same wierzenia.
Istnieje także teoria wyjaśniająca pochodzenie nazwy kraju tym, iż dawno temu
ziemia Polan była nazywana ziemią polską, czyli znaczyło to nic innego, jak
ziemią polną. W ten sposób powstała nazwa Polska. Rzeczpospolita Polska znaczy
to samo co Rzeczpospolita Polna.
W przeszłości używano łacińskich określeń terra Poloniae – ziemia Polska lub
Regnum Poloniae. Nazwa Polska zaczęła być używana w odniesieniu do całego
państwa w XI w. Ziemie Polan od XIV w. nazywano Staropolską, a później
Wielkopolską, a dla kontrastu ziemie południowe – Małopolską.
Inne nazwy Polski (Lechia, perskie Lachistan, litewskie Lenkija) i Polaków
(tureckie Lehce, ruskie Lach, węgierskie Lengyel) wywodzi się najprawdopodobniej
od nazwy plemienia Lędzian, które, jak się przypuszcza, zamieszkiwało w obecnej
południowo-wschodniej części Polski.
Słowo rzeczpospolita oznacza rzecz publiczna (wspólną dla wszystkich) lub
państwo i pochodzi od rzymskiego słowa res publica.
Warto zauważyć, że zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym jedyną urzędową
nazwą kraju jest Rzeczpospolita Polska, a nazwa "Polska" nie pojawia się w
żadnym obecnie obowiązującym polskim akcie prawnym.